|
شنبه 20/1/1384
نویسندگان:
کتی هنری و سالی کیلبرگ، کشتی گالاپاگوس لجند
روز
اول پنجشنبه 11 فروردین 1384
افراد
از همه نقاط جهان برای تعقیب کسوف به اکوادور رسیدند. دانشمندان و علاقه مندان
کسوف از ایران، ژاپن، بریتانیا، استرالیا، اسلواکی، لهستان، کانادا، آمریکا، هلند،
زلاندنو و سوئیس در آنجا بودند. دو پرواز از کوئیتو و گایاکوئیل دو شهر مهم
اکوادور960 کیلومتر را به مقصد بندر بالترا در یکی از جزایر گالاپاگوس پیمودند.
بعد از سوار شدن به کشتی گالاپاگوس لجند، مسافران به قایق های موتوری برای بازدید
از جزیره کوچک بارتولومئو انتقال یافتند. جزیره ای که در آن اخیرا فیلم شاه و
فرمانده بازی و تصویربرداری شده است. جزایر واقع در مجمع الجزایر گالاپاگوس مکانی
برای دزدان دریایی، شکارچیان وال ها و مهاجران جزیره نشین از تمام دنیا بوده است
اما غالبا به خاطر الهام دادن به داروین برای ارائه نظریه تکامل خود معروف بوده
است. او سازش قابل توجه حیوانات که با موقعیت های خاص اکولوژیکی در این جزایر
دوردست بوجود آمده بود را مشاهده کرد که اکثر آنها با محافظت از سیستم گسترده پارک
ملی باقی می ماند.
در
بارتولومئو، جویندگان کسوف با یک جفت از پنگوئن های گالاپاگوس (که از روی زمین
خیلی کند به نظر می رسیدند) در آب های ساحلی غواصی
کردند، اما پنگوئن ها در درون آب با حرکت های سریع خود به دور ما به بازی
می پرداختند. پنگوئن ها در استوا؟ شگفت انگیز است اما وجود دارد.
آنها در اینجا با غذاهای غنی که در جریانهای آب سرد که از قطب جنوب سرچشمه می گیرد
زنده می مانند. انواع ماهی ها اطراف صخره های گدازه ای ساحلی مجتمع می شوند، و ما
همچنین برای اولین بار سوسمارهای دریایی، شیر های دریایی و خرچنگ های رنگی که خطوط
ساحلی زیستگاه آنها است مشاهده کردیم. خرچنگ های جوان تیره هستند و بر روی سنگ های
گدازه ای غیرقابل تشخیص هستند، طوری که از دشمنانشان در امانند. اما با رشد
کردن تبدیل به موجودات نارنجی رنگ قرمز و شفاف می شوند که در میان سنگ ها
به طور خیلی مشخصی حرکت می کنند. پلیکان های قهوه ای نیز بالای سر ما پرواز می
کردند و همینطور مرغابی های دریایی سیاه با دم های چنگال مانند دراز. قازهای پاآبی
پاهای آبی آسمانی متمایل به سبز عجیبی دارند. آن ها ابتدا در هوا مکث کرده و سپس
به طور شگفت انگیزی کاملا عمودی به داخل آب شیرجه می روند و برای شام خود ماهی
شکار می کنند.
یک
پیاده روی کوتاه برفراز بارتولومئو دهها تکه از قطره های گدازه ای منجمد شده از
تعداد زیادی از فوران های آتشفشانی را به همراه داشت و منظره صخره ای قرمز رنگ
طوری به نظر می رسید که گویی آنها تصاویری هستند که توسط مسیریاب ها از مریخ تهیه
شده اند. با نگاه کردن به ساحل پایین، یک راهروی طبیعی منحنی شکل از شن و درختان
گرمسیری سبز دیده می شد. و همچنین ارتفاعات صخره ای مهیجی که در یک طرف طول مسیر
سر برافراشته و برخلیج کوچک کنار خود سایه افکنده اند و صفحات گدازه ای صاف در
دوردست که به سمت دریا کشیده شده اند و جزایر دیگر که از افق سر برآورده اند و
همچنین کشتی لنگر انداخته ما که تابش های خورشید را منعکس می کرد.
روز
دوم جمعه 12 فروردین 1384
جزیره
سانتاکروز زیستگاه بیش از 5000 لاک پشت غول پیکر گالاپاگوس است که کاملا روی خشکی
زندگی می کنند. پاهای آن ها برای راه رفتن وفق یافته بر خلاف لاک پشت های دریایی
(که در گالاپاگوس نیز موجودند) که پاهای این دسته برای شنا کردن وفق یافته است. ما
چندین لاک پشت غول پیکر را بر فراز تپه ها یافتیم در حالی که عده ای در میان
انبوهی از بوته های به هم فشرده پنهان شده بودند یا در برکه های آب راکد حمام می
کردند تا خود را از شر حشرات انگلی کوچک راحت کنند. آنها همه کارها را به کندی
انجام می دهند. و وقتی ما به اندازه بسیار بزرگ آن ها خیره می شدیم، چشمانشان را
به آرامی به طرف ما بر می گرداندند و وقتی آن ها را در حالیکه رژیم غذایی گیاهی آن
ها را که متشکل از برگ ها و علف هاست تماشا می کردیم. سانتا کروز محل ایستگاه
تحقیقاتی چارلز داروین(www.galapagos.org)
است که لاک پشت ها در آن مطالعه شده و پرورش می یابند. "لونسام جرج" شناخته شده
ترین لاک پشت سانتاکروز است که آخرین گونه آن مختص جزیره پنیتا است و سن آن 70 سال
تخمین زده می شود در حالیکه 80 سال دیگر برای عمرش متصور است. دو لاک پشت ماده از
نزدیک ترین نوع گونه ها به آن در منطقه زندگیش قرار داده شده اند با این امید که
گونه ژنتیکی آن به طور کلی از بین نرود. مرغان مقلد که از روی درختان توسط ایستگاه
داروین فراخوانده شدند بزرگ و تیره
بودند همانند پسر عمو های شمالیشان اما بدون رغبت به تقلید صداهای دیگر. سانتاکروز
همچنین یک غار گدازه ای بزرگ را با 600 متر طول، ارتفاع یک ساختمان دو طبقه و عرض
یک تونل مترو در ارتفاعات خود جای داده است. آتشفشان های گالاپاگوس همانند جزایر
هاوایی عموما از نوع پوسته ای هستند که جریان های مواد مذاب را تولید می کنند و
قله های آن ها به جای این که مخروطی باشد دوار است مانند فوجی یا مونت شاست.
هنگامی مواد مذاب جریان پیدا می کند در تماس با هوا سرد می شود در حالی که مواد
مذاب درونی از میان صد ها مسیر لوله ای شکل همچنان بیرون می ریزد. وقتی جریان
متوقف می شود سرانجام مواد مذاب از دریچه ها تخلیه می شود و یک لوله باریک به جای
می گذارد. هنگامی که آب به تدریج از نواحی متخلخل درون گدازه ها در طول هزاران سال
جاری می شود در دیواره های آن شکستگی ها آشکار می شوند و استالاگمیت ها و
استالاگتیت ها ممکن است از مواد معدنی موجود در آب چکیده شده تشکیل شوند. بیرون
ورودی غار حشره خوار بدون ترس گالاپاگوس روی درختان استتار کرده بودند.
 
پورتو
آیورا شهر اسکله ای سانتاکروز است، یک اجتماع در حال رشد که درآمد ان از گردشگران
و دانشمنانی است که به گالاپاگوس می آیندو اسکله شلوغ آن پر از تاکسی های دریایی و
قایق های گردشگری است. این امکان وجود دارد که بتوان درآن تماس تلفنی داشت یا از
اینترنت استفاده کرد و غذا خورد و یا سوغاتی و نیازمندی های دیگر را خریداری کرد.
روز
سوم شنبه 13 فروردین 1384
در
طول شب، گالاپاگوس لجند به سمت جزیره فرناندینا حرکت کرد، غربی ترین جزیره غیر
قابل سکونت که نسبتا از کونه های بیگانه متهاجم که مشکلات زیادی را برای گیاهان و
جانوران بومی دیگر جزایر فراهم اورده اند تاثیر نپذیرفته است. ما مورد خوش امدگویی
تعدادی از ریشه های دریایی که روی بارانداز زیر درختان گرمسیری لمیده بودند قرار
گرفتیم. چند قدم آن طرفتر، ما به یک کولونی بزرگ از سوسمار های دریایی برخوردیم در
حالیکه در هم پیچیده بودند روی سنگ گدازه های تیره حمام آفتاب گرفته بودند که برای
آنها محیط استتار بسیار خوب و مطبوعی را فراهم می کرد. ان ها شبیه ماکت گودزیلا ها
بودند با صورت های کوچک و همراه با تاج های خاردار بر روی سر و پشت که روی پاهای
جلوی خود بلند می شدند تا رهگذران را تماشا کنند و ر صورت نزدیک شدن آن ها آب دهان
پرتاب کنند. ما سریعا فهمیدیم که زودتر از دیدن آن ها بویشان به مشام می رسد. آن
ها در درون گودال های کم عمق روی ماسه ها تخمگذاری می کنند که از دسترس
بازدیدکنندگان در امان است. در حقیقت همه توریست های پارک ملی گالاپاگوس بایستی
توسط راهنمایان طبیعت شناس همراهی شوند.
 
مناظر
گدازه ها با انواع مختلف خود گول زننده اند، با نوع تیز
a-a،
نوع نرم pahoehoe،
لوله گدازه ای و همه ترکیب های آنها در بینشان. در این بین یکی طبیعت شناسان در
حال راهنمایی بود که یکی از اعضای گروه ما روی سنگ های گدازه ای افتاد و به خاطر
سطح غیر منظم آن صدمه دید.
خرچنگ
ها بسیار چابک بودند و شیر های دریایی نیز در حوضجه های جریان دار جست و خیز می
کنند. اینجا کورمورانت های بی بال تولید مثل می کنند و لانه های خود را با خزه
دریایی برلبه اقیانوس می سازند. آن ها غواص های ماهری هستند. اما بالهایشان کوتاه
است و برای پرواز مناسب نیست- نمونه دیگری از سازش بی نظیر در گالاپاگوس. چکاوک
های زرد زیبا، شاهین های گالاپاگوس، گونه های زیادی از سهره های داروین و حتی یک
حواصیل در میان درختان گرمسیری دیده شد.
غواصی
در آب های عمیق از غواصی در میان صخره های کنار ساحل سردتر می نمود، اما لاک پشت
های دریایی و شیر های دریایی زیادی بودند که همراه با پستانداران عجیبی با ماسک
های خنده دار و لوله های پلاستیکی شنا می کردند. سرآشپز گالاپاگوس لجند یک ناهار
مخصوص اکوادوری همراه با مجموعه ای از سبزی ها و میوه های بریده شده برای گردشگران
خسته و گرسنه تدارک دید
سمت
شرقی آب ها ایزابلا قرار دارد، که بزرگ ترین جزیره مجمع الجزایر است اما با جمعیت
پراکنده. هر دو جزیره فرناندینا و ایزابلا جزیره های نسبتا جدیدی هستند که در اثر
حرکت صفحه ناسکا روی جبه زمین شکل گرفته و مواد معدنی از طریق فعالیت های آتشفشانی
برآمده است. در این زمان از سال درختان بخور که تپه ها را می پوشانند، برگ های کمی
دارند و حتی گلهای کمتر که در غیر اینصورت زنبور های سیاه بیکار نبودند. بوته های
زیر درختی بعد از سال ها که توسط بز ها تقریبا از بین رفته بودند ب تلاش فراوان در
قالب برنامه ای که آن ها را به تدریج دور کرده اند، دوباره در حال برگشت هستند.
بزها به طور خاص لاک پشت ها را تحت تاثیر قرار داده اند، چون زندگی لاک پشت ها به
میزان گیاهان کم ارتفاع بستگی مستفیم دارد. شکارچیان نهنگ و افراد دیگر کشتی ها با
به جا گذاشتن نوشته هایی برروی دیواره صخره ها همراه با نام و تاریخ جزایر را ترک
کرده اند. یادگاری های قدیمی تر با دقت و با مهارت سنگ تراشی و کنده کاری شده اند.
ما از دریاچه داروین که یک دریاچه شور به شدت متمرکز در شکاف یک آتشفشان نزدیک خط
ساحلی که همراه با تئوری های فراوانی مبنی بر چگونگی پر شدن دوباره آب در آن است،
بالا رفتیم. تنها میگوهای آب شور در
این آبها زنده می مانند.
عصر،
ستاره ها در آسمانی صاف و بدون ماه
پدیدار شدند. راه شیری به راحتی درآسمان تاریک در میان ستارگان بی شمار و اجرام
آسمان ژرف دیده شدند. از آنجایی که ما تنها چند درجه زیر استوا بودیم، صلیب جنوبی،
اتای زورق، امگا قنطورس، خوشه کندوی عسل جنوبی و ابر های ماژلانی در میان مهمانان
ویژه ساکنان نیمکره جنوبی بودند در حالی که صورت های فلکی آشنا چون دب اکبر، اسد و
جبار وارونه و یا قرینه به نظر می رسیدند. عرشه بالایی کشتی با ازدحام علاقه مندان
نجوم همراه با تلسکوپ ها، دوربین ها و چراغ های قرمز رنگ و حتی نشان گر های لیزری
برای کمک به دیگران برای شناسایی اجرام مواجه شد. دیوید لوی، کاشف دنباله دار
شومیکر-لوی که به مشتری برخورد کرد، تلسکوپ خود را بیرون آورده بود، اما هیچ
دنباله دار جدیدی کشف نکرد. الی مئور، استاد ریاضیات و مولف گذر زهره، آسمان زیبای
جنوبی را تنها با رصد با چشم غیر مسلح قدر دانست.
روز
چهارم یکشنبه 14 فروردین 1384
پیاده
روی درمیان بوته ها زدیک یک خلیج متفاوت در ایزابلا دیدن تعدادی از سوسمار های
خاکی، مخلوقاتی تنها کاملا برخلاف پسرعمو های دورشان سوسمار های دریایی، را به
همراه داشت. آن ها با پوست نارنجی، زرد و قهوه ای خود با زمین امیخته شده بودند و
رضایتمندانه خاک و برگ ها را جستجو می کردند و برای محافظت از خود نقب می زدند.
لاک پشت ها در اینجا نیز زندگی می کنند ولی زیر نظر گرفتن آن ها خیلی مشکل
است. لاک پشت های دریایی به وفور یافت می شوند در حالی که در آب های کم عمق شنا می
کنند و به راحتی توسط غواصان قابل دیدن هستند. آن ها در شب به روی ماسه های ساحلی
می آیند و در چاله هایی که حفر می کنند تخم می گذارند. ما توانستیم گودی این لانه
ها را که تخم ها در آن ها زیر ماسه زیر گرمای خورشید قرار داده شده اند و با توجه
به دما نر یا ماده می شوند ببینیم. مرغان سیاه دریایی نیز بالای سر ما پرواز می
کردند.
قایق
رانی در اطراف خط ساحلی با گذشتن از چندین پنگوئن ایستاده بر روی صخره ها در کنار
توده ای از سوسمار های دریایی به هم تنیده، قاز های پاآبی، پلیکان های قهوه ای و
حواصیل و کورمورانت های بی بال همراه بود. از میان اب های زلال سبز، ما تصویر
عقابی را که با نوک تیز خود نشانه رفته بود در آسمان پرواز می کرد و همچنین لاک
پشت های دریایی را در زیر قایقمان دیدیم. در این روز چندین فلامینگوی صورتی و یک
کوسه ریف گالاپاگوس رادر میان گیاهان سبز پراکنده مشاهده کردیم.
امشب
گالاپاگوس لجند آب های تحت حفاظت گالاپاگوس را ترک کرد و به سمت غرب به سوی نقطه
ملاقات با مسیر کسوف کلی رهسپار شد.
|
